Wat mag in de blauwe zak? P+MD-regels en 40 twijfelgevallen
Een verpakking van plastic, metaal of drankkarton mag in de blauwe zak. 40 twijfelgevallen, van chipszak tot spuitbus, en waarom een zak blijft staan.
Kort antwoord · Blauwe zak: plastic, metaal en drankkartons
In de blauwe P+MD-zak
Beeld door M!dgard · CC0, vrij van rechten · via Wikimedia Commons.In dit stuk7 delen · 8 min lezen
Mag het in de blauwe zak? Ja, als het een verpakking is van plastic, metaal of drankkarton, en het geen klein gevaarlijk afval (kga) was. Een plastic voorwerp dat geen verpakking is, zoals speelgoed of een emmer, mag er niet in.
Is het een verpakking van plastic, metaal of drankkarton?
Fost Plus, dat de inzameling van verpakkingen in België organiseert, vertrekt van die ene basisregel, met een korte lijst uitzonderingen die je verderop vindt. Die regel geldt sinds de uitbreiding van de “nieuwe blauwe zak” in heel Vlaanderen.
Het woord verpakking doet het meeste werk. Een botervlootje is een verpakking, een plastic speelgoedauto niet, ook al zijn ze van hetzelfde materiaal. De plastic blister waarin die speelgoedauto zat, mag dan weer wel bij P+MD.
Wat er sinds de uitbreiding bij kwam:
| Sinds | Wat er bij mag |
|---|---|
| Vanaf 2019, gefaseerd per regio | Bijna alle plastic verpakkingen: potjes, schaaltjes, vlootjes, folies, zakjes |
| Begin 2022 | Alle spuitbussen, behalve die van kga |
| 1 januari 2023 | Plastic en aluminium capsules voor koffie en andere dranken |
De nieuwe blauwe zak startte niet overal tegelijk. In de regio van EcoWerf begon hij op 1 maart 2021, bij Limburg.net en IMOG op 1 april 2021. Vandaag gelden overal in Vlaanderen dezelfde basisregels. Hoe het sorteren verder in elkaar zit, lees je in afval sorteren in Vlaanderen.
Wat mag niet in de blauwe zak, en waarom?
Vooral twee soorten afval mogen er niet in: alles wat geen verpakking is, en verpakkingen die gevaarlijk zijn voor de mensen in het sorteercentrum. Volgens Fost Plus gaat het om:
- Verpakkingen met een kindveilige dop, zoals de druk-draaidop op een fles ontstopper. Die geldt als kga, ook als de fles leeg is.
- Verpakkingen van kga: motorolie, smeermiddelen, brandstof, pesticiden, lijm, verf, vernis, siliconenkit en gasflessen.
- Verpakkingen groter dan 8 liter, zoals een grote jerrycan.
- Mengverpakkingen die je niet uit elkaar krijgt.
- Geen verpakking: batterijen, elektrische toestellen, plastic speelgoed, emmers, tuinslangen, bestek, textiel en luiers.
- Piepschuim van geperste bolletjes, zoals rond een nieuwe tv. Dat gaat naar het recyclagepark. Meer daarover in piepschuim: blauwe zak of recyclagepark?
Waarom zo streng? Een batterij of een gsm met batterij kan in de sorteerinstallatie vuur vatten, en restjes van kga zijn gevaarlijk voor wie aan de sorteerlijn staat. Een voorwerp dat geen verpakking is, kan de installatie niet goed herkennen. Ook bij de controles van EcoWerf en Fost Plus staan batterijen, elektrische toestellen en speelgoed op de lijst van wat niet in de zak mag.
40 twijfelgevallen in één tabel
| Voorwerp | Blauwe zak? | Waarom, of waar dan wel |
|---|---|---|
| Plastic water- of frisdrankfles | Ja | Plat drukken, dop er terug op |
| Fles shampoo of douchegel | Ja | Plastic flacon |
| Fles afwasmiddel met gewone dop | Ja | Plastic flacon |
| Fles ontstopper met druk-draaidop | Nee | Kindveilige dop is kga: recyclagepark |
| Lege verpakking van waspods | Ja | Leeg geldt ze volgens Fost Plus niet als kga |
| Fles wc-ontkalker | Ja | Idem, op voorwaarde dat er geen kindveilige dop op zit |
| Bus motorolie of smeermiddel | Nee | Kga: recyclagepark |
| Koker siliconenkit | Nee | Kga: recyclagepark |
| Fles onkruidverdelger | Nee | Pesticide, dus kga |
| Jerrycan groter dan 8 liter | Nee | Verpakkingen boven 8 liter zijn uitgesloten |
| Spuitbus deodorant, haarlak of scheerschuim | Ja | Leeg |
| Spuitbus slagroom | Ja | Leeg |
| Spuitbus verf of vernis | Nee | Kga: recyclagepark |
| Gasflesje voor camping of brander | Nee | Kga: recyclagepark |
| Drankblikje | Ja | Metalen verpakking |
| Conservenblik | Ja | Metalen verpakking |
| Kroonkurk | Ja | Metalen dop |
| Metalen deksel van een glazen bokaal | Ja | Deksel in de blauwe zak, bokaal in de glasbak |
| Metalen koekendoos | Ja | Metalen verpakking |
| Aluminium schaaltje van lasagne | Ja | Leeg |
| Aluminiumfolie rond chocolade | Ja | Eerst een bolletje van maken |
| Koffiecapsule van plastic of aluminium | Ja | Sinds 1 januari 2023, koffiedik mag erin blijven |
| Koffiepad of theezakje | Nee | Restafval |
| Drankkarton van melk of fruitsap | Ja | Ook met plastic dop |
| Karton van soep of room | Ja | Drankkarton |
| Chipszak | Ja | Plastic verpakking |
| Zak van diepvriesgroenten | Ja | Plastic verpakking |
| Krimpfolie rond een pak water | Ja | Plastic folie |
| Schaaltje vleeswaren met folie | Ja | Folie eraf, beide los in de zak |
| Botervlootje | Ja | Plastic vlootje |
| Yoghurtpotje met aluminium dekseltje | Ja | Dekseltje helemaal los, beide apart in de zak |
| Tandpastatube | Ja | Plastic tube |
| Schuimschaaltje van vlees of vis | Ja | Leeg |
| Piepschuim rond een nieuwe tv | Nee | Recyclagepark |
| Plastic blister rond speelgoed | Ja | Het is de verpakking, niet het speelgoed |
| Netje van mandarijnen of chocolademunten | Ja | Plastic verpakking |
| Plastic bloempotje van een plant | Ja | Los, niet in elkaar gestoken |
| Plastic speelgoed, emmer of tuinslang | Nee | Geen verpakking: restafval of recyclagepark |
| Batterij | Nee | Inzamelpunt in de winkel of recyclagepark |
| Oude gsm of elektrische tandenborstel | Nee | Elektro: winkel of recyclagepark |
Twijfel je over iets dat niet in de lijst staat? Stel jezelf twee vragen: heeft het iets ingepakt, en zat er een kga-product in of zit er een kindveilige dop op? Ja op de eerste en nee op de tweede, dan mag het erin.
De vijf fouten waardoor je zak blijft staan
Een blauwe zak die niet volgens de regels is gesorteerd, mag de ophaler weigeren. Bij de actie “Loop geen blauwtje” van EcoWerf en Fost Plus, van 19 tot en met 31 oktober, controleerden medewerkers extra streng en weigerden ze foute zakken. Dit zijn fouten die vaak terugkomen:
- Voorwerpen die geen verpakking zijn: speelgoed, bestek, emmers, keukengerei.
- Batterijen en elektrische toestellen, ook kleine zoals een gsm of een oplader.
- Kga-verpakkingen en kindveilige doppen, ook als ze leeg zijn.
- Verpakkingen in elkaar gestoken of in kleinere zakjes samengebonden. Een plastic zakje vol blikjes in de blauwe zak wordt niet aanvaard.
- Verpakkingen die niet leeg zijn: een half volle fles of een schaaltje met etensresten.
Gebruik ook de officiële blauwe zak van je gemeente. Een gewone blauwe vuilniszak wordt niet meegenomen.
Zo vul je de zak: leeg, plat, dop erop, niet in elkaar
- Leeg: geen restjes drank, saus of eten meer in de verpakking.
- Plat: druk plastic flessen plat, zo past er meer in je zak.
- Dop erop: draai de dop terug op de platgedrukte fles. Dan sorteert de installatie fles en dop samen.
- Folie los: trek de folie van een schaaltje vleeswaren of kaas, en steek beide los in de zak. Hetzelfde geldt voor het aluminium dekseltje van een yoghurtpotje.
- Niet in elkaar: geen yoghurtpotjes of bloempotjes in elkaar stapelen, geen blikjes in een fles proppen.
- Los in de zak: niet samenbinden en niet in kleinere zakjes steken.
- Aluminiumfolie in een bolletje: zo blijft die niet te licht om uitgesorteerd te worden.
Waar je regio afwijkt
Wat in de zak mag, is in heel Vlaanderen in grote lijnen hetzelfde. Wat verschilt, is de prijs, de ophaling en of je pmd ook naar het recyclagepark mag brengen.
| Wat | Hoe het geregeld is | Wat je gemeente beslist |
|---|---|---|
| Prijs van een blauwe zak | Tussen € 0,125 en € 0,25 per zak, een afspraak met Fost Plus | Het bedrag binnen die vork |
| Pmd op het recyclagepark | Geen verplicht tarief | Of het gratis is of betalend |
| Ophaalritme | Aan huis, via de ophaalkalender | Om de hoeveel weken |
| Schuimschaaltjes van voeding | Mogen erin, ook volgens intercommunales als IGEAN en IOK | Geen verschil meer; oudere sorteergidsen kunnen nog iets anders zeggen |
| Extra controles | Acties van de intercommunale samen met Fost Plus | Wanneer en hoe streng |
De bedragen komen van vlaanderen.be (nagekeken op 21-11-2026). Welke intercommunale bij jouw gemeente hoort, vind je in welke intercommunale haalt jouw afval op?. Wat je op het recyclagepark gratis afgeeft en wat je betaalt, staat in recyclagepark in Vlaanderen.
Let op met schuimschaaltjes tegenover piepschuim. Het dunne schuim van een vleesschaaltje of een hamburgerdoosje mag in de blauwe zak. Het grove piepschuim van geperste bolletjes, dat rond elektrische toestellen zit, niet.
Wat er met je zak gebeurt
Na de ophaling gaat je blauwe zak naar een van de vijf Belgische sorteercentra. Daar worden de plastic verpakkingen in 11 aparte stromen gesorteerd, naast metalen en drankkartons. Elke stroom gaat als grondstof naar een recyclagebedrijf.
| Cijfer | Waarde | Bron |
|---|---|---|
| Pmd ingezameld per Vlaming in 2025 | 26,48 kg (2016: 14,52 kg) | OVAM |
| waarvan plastic verpakkingen en zakken | 15,24 kg | OVAM |
| waarvan residu | 5,53 kg | OVAM |
| Pmd ingezameld per inwoner, heel België, 2025 | 26,1 kg | Fost Plus |
| Plastic drankflessen ingezameld, 2025 | 83% | Fost Plus |
| Verkeerd materiaal in de pmd-zak, februari 2025 | 14% | Fost Plus |
| Recyclage plastic verpakkingen | 42% (2019) naar 68% (2023) | Fost Plus |
| Recyclage drankkartons | 58% (2019) naar 72% (2023) | Fost Plus |
Met de uitbreiding van 2019 wilde Fost Plus per inwoner 8 kg extra per jaar inzamelen, van 15 naar 23 kg. Voor plastic drankflessen legt Europa een inzameldoel op van 80% in 2026 en 90% in 2029. Met 83% zit België al boven het eerste doel.
Het residu en de 14% sorteerfouten zijn niet hetzelfde cijfer. Het residu van OVAM is alles wat na het sorteren overblijft, ook verpakkingen die de installatie niet kan herkennen. Zwarte schaaltjes zijn daar een voorbeeld van: hun kleur bevat roet (carbon black), dat de infraroodcamera’s van de sorteerinstallaties niet zien. Ze mogen wel in de zak, maar belandden lange tijd bij de rest.
Veelgestelde vragen
Mogen spuitbussen in de blauwe zak?
Ja, als ze leeg zijn en geen klein gevaarlijk afval bevatten. Deodorant, haarlak, scheerschuim en slagroom mogen erin. Spuitbussen van verf, vernis, motorolie, smeermiddelen of brandstof gaan naar het kga op het recyclagepark.
Mogen koffiecapsules in de blauwe zak?
Ja. Sinds 1 januari 2023 mogen plastic en aluminium capsules voor koffie en andere dranken in de pmd-zak, en het koffiedik mag erin blijven. Koffiepads en theezakjes horen bij het restafval.
Mag een fles met kindveilige dop in de blauwe zak?
Nee. Een verpakking met een kindveilige druk-draaidop geldt als klein gevaarlijk afval en breng je naar het recyclagepark, ook als ze leeg is.
Mogen schuimschaaltjes van vlees of vis in de blauwe zak?
Ja, lege schuimschaaltjes van vlees, kip of vis mogen erin. Piepschuim van geperste bolletjes, zoals rond een tv of wasmachine, mag niet en breng je naar het recyclagepark.
Moet ik de dop op de fles laten?
Ja. Druk plastic flessen plat en draai de dop er terug op. Steek verpakkingen niet in elkaar en bind ze niet samen in kleinere zakjes.