Naar de inhoud
afvalscheiden.beJouw gemeente

Wat mag in de blauwe zak? P+MD-regels en 40 twijfelgevallen

Een verpakking van plastic, metaal of drankkarton mag in de blauwe zak. 40 twijfelgevallen, van chipszak tot spuitbus, en waarom een zak blijft staan.

  • Gepubliceerd
  • Leestijd 8 min
  • Door Redactie Afvalscheiden.be

Kort antwoord · Blauwe zak: plastic, metaal en drankkartons

In de blauwe P+MD-zak

Regel nagekeken op

Sorteerbak met drie vakken (rest, PMD en papier) en een blauwe zak voor PMDBeeld door M!dgard · CC0, vrij van rechten · via Wikimedia Commons.
In dit stuk7 delen · 8 min lezen
  1. Is het een verpakking van plastic, metaal of drankkarton?
  2. Wat mag niet in de blauwe zak, en waarom?
  3. 40 twijfelgevallen in één tabel
  4. De vijf fouten waardoor je zak blijft staan
  5. Zo vul je de zak: leeg, plat, dop erop, niet in elkaar
  6. Waar je regio afwijkt
  7. Wat er met je zak gebeurt

Mag het in de blauwe zak? Ja, als het een verpakking is van plastic, metaal of drankkarton, en het geen klein gevaarlijk afval (kga) was. Een plastic voorwerp dat geen verpakking is, zoals speelgoed of een emmer, mag er niet in.

Is het een verpakking van plastic, metaal of drankkarton?

Fost Plus, dat de inzameling van verpakkingen in België organiseert, vertrekt van die ene basisregel, met een korte lijst uitzonderingen die je verderop vindt. Die regel geldt sinds de uitbreiding van de “nieuwe blauwe zak” in heel Vlaanderen.

Het woord verpakking doet het meeste werk. Een botervlootje is een verpakking, een plastic speelgoedauto niet, ook al zijn ze van hetzelfde materiaal. De plastic blister waarin die speelgoedauto zat, mag dan weer wel bij P+MD.

Wat er sinds de uitbreiding bij kwam:

Sinds Wat er bij mag
Vanaf 2019, gefaseerd per regio Bijna alle plastic verpakkingen: potjes, schaaltjes, vlootjes, folies, zakjes
Begin 2022 Alle spuitbussen, behalve die van kga
1 januari 2023 Plastic en aluminium capsules voor koffie en andere dranken

De nieuwe blauwe zak startte niet overal tegelijk. In de regio van EcoWerf begon hij op 1 maart 2021, bij Limburg.net en IMOG op 1 april 2021. Vandaag gelden overal in Vlaanderen dezelfde basisregels. Hoe het sorteren verder in elkaar zit, lees je in afval sorteren in Vlaanderen.

Wat mag niet in de blauwe zak, en waarom?

Vooral twee soorten afval mogen er niet in: alles wat geen verpakking is, en verpakkingen die gevaarlijk zijn voor de mensen in het sorteercentrum. Volgens Fost Plus gaat het om:

  • Verpakkingen met een kindveilige dop, zoals de druk-draaidop op een fles ontstopper. Die geldt als kga, ook als de fles leeg is.
  • Verpakkingen van kga: motorolie, smeermiddelen, brandstof, pesticiden, lijm, verf, vernis, siliconenkit en gasflessen.
  • Verpakkingen groter dan 8 liter, zoals een grote jerrycan.
  • Mengverpakkingen die je niet uit elkaar krijgt.
  • Geen verpakking: batterijen, elektrische toestellen, plastic speelgoed, emmers, tuinslangen, bestek, textiel en luiers.
  • Piepschuim van geperste bolletjes, zoals rond een nieuwe tv. Dat gaat naar het recyclagepark. Meer daarover in piepschuim: blauwe zak of recyclagepark?

Waarom zo streng? Een batterij of een gsm met batterij kan in de sorteerinstallatie vuur vatten, en restjes van kga zijn gevaarlijk voor wie aan de sorteerlijn staat. Een voorwerp dat geen verpakking is, kan de installatie niet goed herkennen. Ook bij de controles van EcoWerf en Fost Plus staan batterijen, elektrische toestellen en speelgoed op de lijst van wat niet in de zak mag.

40 twijfelgevallen in één tabel

Voorwerp Blauwe zak? Waarom, of waar dan wel
Plastic water- of frisdrankfles Ja Plat drukken, dop er terug op
Fles shampoo of douchegel Ja Plastic flacon
Fles afwasmiddel met gewone dop Ja Plastic flacon
Fles ontstopper met druk-draaidop Nee Kindveilige dop is kga: recyclagepark
Lege verpakking van waspods Ja Leeg geldt ze volgens Fost Plus niet als kga
Fles wc-ontkalker Ja Idem, op voorwaarde dat er geen kindveilige dop op zit
Bus motorolie of smeermiddel Nee Kga: recyclagepark
Koker siliconenkit Nee Kga: recyclagepark
Fles onkruidverdelger Nee Pesticide, dus kga
Jerrycan groter dan 8 liter Nee Verpakkingen boven 8 liter zijn uitgesloten
Spuitbus deodorant, haarlak of scheerschuim Ja Leeg
Spuitbus slagroom Ja Leeg
Spuitbus verf of vernis Nee Kga: recyclagepark
Gasflesje voor camping of brander Nee Kga: recyclagepark
Drankblikje Ja Metalen verpakking
Conservenblik Ja Metalen verpakking
Kroonkurk Ja Metalen dop
Metalen deksel van een glazen bokaal Ja Deksel in de blauwe zak, bokaal in de glasbak
Metalen koekendoos Ja Metalen verpakking
Aluminium schaaltje van lasagne Ja Leeg
Aluminiumfolie rond chocolade Ja Eerst een bolletje van maken
Koffiecapsule van plastic of aluminium Ja Sinds 1 januari 2023, koffiedik mag erin blijven
Koffiepad of theezakje Nee Restafval
Drankkarton van melk of fruitsap Ja Ook met plastic dop
Karton van soep of room Ja Drankkarton
Chipszak Ja Plastic verpakking
Zak van diepvriesgroenten Ja Plastic verpakking
Krimpfolie rond een pak water Ja Plastic folie
Schaaltje vleeswaren met folie Ja Folie eraf, beide los in de zak
Botervlootje Ja Plastic vlootje
Yoghurtpotje met aluminium dekseltje Ja Dekseltje helemaal los, beide apart in de zak
Tandpastatube Ja Plastic tube
Schuimschaaltje van vlees of vis Ja Leeg
Piepschuim rond een nieuwe tv Nee Recyclagepark
Plastic blister rond speelgoed Ja Het is de verpakking, niet het speelgoed
Netje van mandarijnen of chocolademunten Ja Plastic verpakking
Plastic bloempotje van een plant Ja Los, niet in elkaar gestoken
Plastic speelgoed, emmer of tuinslang Nee Geen verpakking: restafval of recyclagepark
Batterij Nee Inzamelpunt in de winkel of recyclagepark
Oude gsm of elektrische tandenborstel Nee Elektro: winkel of recyclagepark

Twijfel je over iets dat niet in de lijst staat? Stel jezelf twee vragen: heeft het iets ingepakt, en zat er een kga-product in of zit er een kindveilige dop op? Ja op de eerste en nee op de tweede, dan mag het erin.

De vijf fouten waardoor je zak blijft staan

Een blauwe zak die niet volgens de regels is gesorteerd, mag de ophaler weigeren. Bij de actie “Loop geen blauwtje” van EcoWerf en Fost Plus, van 19 tot en met 31 oktober, controleerden medewerkers extra streng en weigerden ze foute zakken. Dit zijn fouten die vaak terugkomen:

  1. Voorwerpen die geen verpakking zijn: speelgoed, bestek, emmers, keukengerei.
  2. Batterijen en elektrische toestellen, ook kleine zoals een gsm of een oplader.
  3. Kga-verpakkingen en kindveilige doppen, ook als ze leeg zijn.
  4. Verpakkingen in elkaar gestoken of in kleinere zakjes samengebonden. Een plastic zakje vol blikjes in de blauwe zak wordt niet aanvaard.
  5. Verpakkingen die niet leeg zijn: een half volle fles of een schaaltje met etensresten.

Gebruik ook de officiële blauwe zak van je gemeente. Een gewone blauwe vuilniszak wordt niet meegenomen.

Zo vul je de zak: leeg, plat, dop erop, niet in elkaar

  • Leeg: geen restjes drank, saus of eten meer in de verpakking.
  • Plat: druk plastic flessen plat, zo past er meer in je zak.
  • Dop erop: draai de dop terug op de platgedrukte fles. Dan sorteert de installatie fles en dop samen.
  • Folie los: trek de folie van een schaaltje vleeswaren of kaas, en steek beide los in de zak. Hetzelfde geldt voor het aluminium dekseltje van een yoghurtpotje.
  • Niet in elkaar: geen yoghurtpotjes of bloempotjes in elkaar stapelen, geen blikjes in een fles proppen.
  • Los in de zak: niet samenbinden en niet in kleinere zakjes steken.
  • Aluminiumfolie in een bolletje: zo blijft die niet te licht om uitgesorteerd te worden.

Waar je regio afwijkt

Wat in de zak mag, is in heel Vlaanderen in grote lijnen hetzelfde. Wat verschilt, is de prijs, de ophaling en of je pmd ook naar het recyclagepark mag brengen.

Wat Hoe het geregeld is Wat je gemeente beslist
Prijs van een blauwe zak Tussen € 0,125 en € 0,25 per zak, een afspraak met Fost Plus Het bedrag binnen die vork
Pmd op het recyclagepark Geen verplicht tarief Of het gratis is of betalend
Ophaalritme Aan huis, via de ophaalkalender Om de hoeveel weken
Schuimschaaltjes van voeding Mogen erin, ook volgens intercommunales als IGEAN en IOK Geen verschil meer; oudere sorteergidsen kunnen nog iets anders zeggen
Extra controles Acties van de intercommunale samen met Fost Plus Wanneer en hoe streng

De bedragen komen van vlaanderen.be (nagekeken op 21-11-2026). Welke intercommunale bij jouw gemeente hoort, vind je in welke intercommunale haalt jouw afval op?. Wat je op het recyclagepark gratis afgeeft en wat je betaalt, staat in recyclagepark in Vlaanderen.

Let op met schuimschaaltjes tegenover piepschuim. Het dunne schuim van een vleesschaaltje of een hamburgerdoosje mag in de blauwe zak. Het grove piepschuim van geperste bolletjes, dat rond elektrische toestellen zit, niet.

Wat er met je zak gebeurt

Na de ophaling gaat je blauwe zak naar een van de vijf Belgische sorteercentra. Daar worden de plastic verpakkingen in 11 aparte stromen gesorteerd, naast metalen en drankkartons. Elke stroom gaat als grondstof naar een recyclagebedrijf.

Cijfer Waarde Bron
Pmd ingezameld per Vlaming in 2025 26,48 kg (2016: 14,52 kg) OVAM
waarvan plastic verpakkingen en zakken 15,24 kg OVAM
waarvan residu 5,53 kg OVAM
Pmd ingezameld per inwoner, heel België, 2025 26,1 kg Fost Plus
Plastic drankflessen ingezameld, 2025 83% Fost Plus
Verkeerd materiaal in de pmd-zak, februari 2025 14% Fost Plus
Recyclage plastic verpakkingen 42% (2019) naar 68% (2023) Fost Plus
Recyclage drankkartons 58% (2019) naar 72% (2023) Fost Plus

Met de uitbreiding van 2019 wilde Fost Plus per inwoner 8 kg extra per jaar inzamelen, van 15 naar 23 kg. Voor plastic drankflessen legt Europa een inzameldoel op van 80% in 2026 en 90% in 2029. Met 83% zit België al boven het eerste doel.

Het residu en de 14% sorteerfouten zijn niet hetzelfde cijfer. Het residu van OVAM is alles wat na het sorteren overblijft, ook verpakkingen die de installatie niet kan herkennen. Zwarte schaaltjes zijn daar een voorbeeld van: hun kleur bevat roet (carbon black), dat de infraroodcamera’s van de sorteerinstallaties niet zien. Ze mogen wel in de zak, maar belandden lange tijd bij de rest.

Veelgestelde vragen

Mogen spuitbussen in de blauwe zak?

Ja, als ze leeg zijn en geen klein gevaarlijk afval bevatten. Deodorant, haarlak, scheerschuim en slagroom mogen erin. Spuitbussen van verf, vernis, motorolie, smeermiddelen of brandstof gaan naar het kga op het recyclagepark.

Mogen koffiecapsules in de blauwe zak?

Ja. Sinds 1 januari 2023 mogen plastic en aluminium capsules voor koffie en andere dranken in de pmd-zak, en het koffiedik mag erin blijven. Koffiepads en theezakjes horen bij het restafval.

Mag een fles met kindveilige dop in de blauwe zak?

Nee. Een verpakking met een kindveilige druk-draaidop geldt als klein gevaarlijk afval en breng je naar het recyclagepark, ook als ze leeg is.

Mogen schuimschaaltjes van vlees of vis in de blauwe zak?

Ja, lege schuimschaaltjes van vlees, kip of vis mogen erin. Piepschuim van geperste bolletjes, zoals rond een tv of wasmachine, mag niet en breng je naar het recyclagepark.

Moet ik de dop op de fles laten?

Ja. Druk plastic flessen plat en draai de dop er terug op. Steek verpakkingen niet in elkaar en bind ze niet samen in kleinere zakjes.

Lees ook